W zaledwie sześć miesięcy po tym, jak administracja Trumpa ogłosiła, że rozpocznie wycofywanie sił amerykańskich w Syrii, Stany Zjednoczone potwierdziły w tym tygodniu, że rozpoczną również redukcję liczby sił amerykańskich w Iraku w ramach porozumienia osiągniętego przez administrację Bidena – posunięcie to, jak ostrzegają eksperci ds. bezpieczeństwa, może przynieść korzyści Iranowi i jego “imperium cieni”.
W zaledwie sześć miesięcy po tym, jak administracja Trumpa ogłosiła plany zmniejszenia sił USA w Syrii, administracja Bidena potwierdziła w tym tygodniu, że zmniejszy również poziom wojsk w Iraku w ramach nowego porozumienia – posunięcie, przed którym ostrzegają eksperci ds. bezpieczeństwa, może wzmocnić Iran i jego “imperium cieni”.”
Zmiany nastąpiły w związku z postrzeganym zmniejszeniem zagrożenia ze strony sieci terrorystycznej ISIS i rosnącym pragnieniem USA, aby zakończyć “wieczne wojny”.
Ale zmniejszona obecność USA zarówno w Iraku, jak i Syrii, budzi głębokie obawy ekspertów ds. bezpieczeństwa co do próżni władzy, jaką stworzy w obu krajach, oraz bezpośredniego zagrożenia, jakie stanowi Iran.
Iran od dziesięcioleci rozszerza swoje wpływy zarówno w Iraku, jak i Syrii, a także ustanowił złożoną i silnie zakorzenioną obecność w regionie pod względem militarnym, politycznym, gospodarczym i społecznym, co utrudnia odwrócenie lub udaremnienie jego wpływów nawet w przypadku zmiany reżimu w Syrii.
“Relacje między Islamskim Rewolucyjnym Iranem a Syrią sięgają aż do lat 80-tych. “Iran wykorzystał szyickie siły bojowe nie tylko z Syrii, ale także z Iraku, Afganistanu i Libanu, aby zbudować “równoległą infrastrukturę wojskową” w koordynacji z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), który przekształcił Syrię w “irańską wysuniętą bazę operacyjną”.”
Według raportu śledczego opracowanego przez Middle East Forum, wykorzystującego źródła naziemne osadzone w irańskich instalacjach wojskowych w Syrii od 2018 roku, Iran nie tylko zbudował podziemne tunele i składy broni do swojej dyspozycji. Teheran głęboko zakorzenił się w codziennym życiu Syryjczyków poprzez zintegrowany system, który połączył obowiązki wojskowe z programami cywilnymi.
Struktura dowodzenia wykracza również poza tradycyjne granice państw narodowych, integrując dowódców irańskich, libańskich i irackich.
While Iran stoi obecnie w obliczu opozycji w Syrii po upadku reżimu Baszara al-Assada wraz z przejęciem władzy w grudniu 2024 r. przez sunnicką organizację paramilitarną Hay’at Tahrir al-Sham (HST) – niegdyś uznawaną przez USA za organizację terrorystyczną wywodzącą się z reżimu Baszara al-Assada. za organizację terrorystyczną wywodzącą się z Al-Kaidy – Teheran może wykorzystać brak jednolitego rządu w Syrii, a także niezwykle złożoną dynamikę geopolityczną, w której Izrael, Turcja i Rosja walczą o większe wpływy w kraju.
Roman wskazał, że jeśli HST, w koordynacji z Kurdami na północnym wschodzie lub Druzami na południowym zachodzie, nie będzie w stanie stworzyć “bastionu” przeciwko irańskim wpływom, to Teheran może być dobrze przygotowany do rozszerzenia swoich regionalnych interesów w ramach swojego “imperium cieni”.
“Być może najbardziej niepokojący jest precedens ustanowiony przez sukces Iranu w budowie tego imperium cieni” – czytamy w raporcie. “Zdolność do budowania równoległej infrastruktury wojskowej, działania niezależnie od kontroli rządu gospodarza i utrzymywania zdolności strategicznych pomimo międzynarodowej kontroli stanowi szablon, który może być powielany w innych miejscach w regionie.”
Chociaż jego strategia może być nieco inna, Iran wielokrotnie wykorzystywał próżnię władzy, aby rozszerzyć swój zasięg i przeciwdziałać wpływom USA, jak widać zarówno w Afganistanie, gdzie wspierał talibów, jak i w Iraku, gdzie zaczął wspierać szyickie grupy milicyjne walczące z USA już w 2003 roku. “Używają środków wojskowych, politycznych i gospodarczych, aby osiągnąć swoje cele, a bliskość Iraku naprawdę pomaga im to osiągnąć.”
Roggio powiedział, że w Iraku są setki tysięcy bojowników wspieranych przez Iran, którzy są w dużej mierze częścią Sił Mobilizacji Ludowej, które miały duży wpływ na walkę z ISIS i są częścią Irackich Sił Zbrojnych pod dowództwem premiera, ale które są również pod silnym wpływem Teheranu.
“Mają znaczący wpływ na iracki rząd. Zajmują duży, dominujący blok w irackim parlamencie. Milicje te mają także władzę ekonomiczną” – powiedział Roggio. “Iran zbudował te siły milicyjne na wzór Hezbollahu i zasadniczo chce, aby ostatecznie stały się one tym, czym jest Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej w Iranie”. Zarówno Roman, jak i Roggio wyrazili zaniepokojenie wycofaniem wojsk amerykańskich z regionu, a co ważniejsze, usunięciem wpływów USA w czasie, gdy Iran chce mocno przeciwdziałać Waszyngtonowi i jego interesom.
“Nie wyciągnęliśmy wniosków z Afganistanu, a nawet z Iraku” – powiedział Roggio. “Nie obchodzi mnie, czy mamy 100 czy 100 000 żołnierzy w Afganistanie czy gdziekolwiek indziej. Czy mamy odpowiednich żołnierzy, aby wykonać misję, którą im powierzyliśmy?
“Mówimy o liczbie żołnierzy. … Tak naprawdę nie rozmawiamy o tym, jaka jest nasza misja w Iraku? Czy jest to misja zwalczania ISIS? Czy jest to misja powstrzymywania wpływów Iranu?
“I czy mamy odpowiednią mieszankę wpływów wojskowych, dyplomatycznych, politycznych i gospodarczych w Iraku, aby osiągnąć te cele?
Obydwaj eksperci wskazali, że Stany Zjednoczone mają długą historię nietraktowania Iranu i zagrożenia, jakie stwarza wystarczająco poważnie, co jest problemem trwającym od dziesięcioleci zarówno w republikańskich, jak i demokratycznych administracjach.
“Irańczycy są cierpliwi. Działają w perspektywie dziesięcioleci i pokoleń. A my nie jesteśmy cierpliwi. Działamy w ramach czasowych, w dwu- i czteroletnich cyklach wyborczych” – powiedział Roggio. “Ostatecznie Iran chce wyprzeć USA z regionu i rozszerzyć swoje wpływy w sąsiednich krajach, czy to w Afganistanie, czy w Iraku, czy w krajach Zatoki Perskiej.”
“Ostatecznym celem jest pozbycie się USA, aby móc rozszerzyć swoje wpływy.”
